ĐẶC ĐIỂM THÀNH PHẦN TRẦM TÍCH BÃI BỒI HIỆN ĐẠI VÙNG CỬA SÔNG VEN BIỂN TỪ CỬA BA LẠT ĐẾN CỬA ĐÁY - Hoài, Vũ Thị Thu; Huyên, Nguyễn Xuân (Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 2012)
Trầm tích bãi bồi vùng cửa sông ven biển (VCSVB) từ cửa Ba Lạt đến cửa Đáy hình thành trong điều kiện môi trường sông- biển, liên quan đến quá trình biển thoái bắt đầu từ đầu Holocen muộn cho đến ngày nay. Trầm tích với ưu thế phổ biến là các thành tạo sét, sét bột, sét bột cát chiếm tới 70% đến 85% theo cả diện và chiều sâu. Trầm tích ở cửa Ba Lạt mịn hơn, chủ yếu là sét, sét bột, bột sét; ở cửa Đáy và Hải Hậu, trầm tích thô hơn với ưu thế của bột cát, bột sét. Ở Hải Hậu còn xuất hiện “cuội sét” tái trầm tích nằm ở phần trên cùng của mặt cắt. Trầm tích cát, cát bột ở bãi bồi VCSVB có thành phần đa khoáng. Các hợp phần chính là thạch anh đa nguồn gốc (từ 55% đến 90%), mảnh đá các loại (10% đến 35%) và rất ít là felspat và mica (1% đến 15%). Mảnh vụn đá nguồn gốc biến chất chiếm chủ yếu. Khoáng vật nặng với hàm lượng cao là manhetit, ilmenit, amphibon và ziricon. Ilmenit có mặt trên tất cả các bãi bồi, nhưng tập trung với hàm lượng lớn nhất, tạo nên một số tụ khoáng ở khu vực Hải Hậu. Khoáng vật sét gồm: hydrromica, caolinit, montmorilonit và clorit, cấu thành các tổ hợp chính: hydromica - caolinit, hydromica - caolinit - montmorilonit, hydromica - caolinit - clorit. Summary: Alluvial sediments of coastal estuaries from Ba Lat to to Day river mouths were formed in the river-sea environments, related to sea retrogression process from Late Holocene to the present day. Sediments are common with the predominant clay, clay-aleuvrolite, clay-aleuvrolite-sand up to 70% to 85% in both area and depth. Sediment at the mouth of Ba Lat are finer, mainly clay, clay- aleurite, while at the mouths of Day and Hai Hau, sediments are coarser with predominant of aleurite -sand, aleurite-clay. In Hai Hau also appeared "clay pebbles" re-located sediment at the top of the section. Sandy sediments, alluvial estuaries sand-aleurite are polymineralic. The main components are quartz from different sources (from 55% to 90% .vol), fragments of stones (10% to 35%) and a small amount of feldspar and mica (1% to 15%). Debris of metamorphic rocks mainly occupied. Heavy minerals with high concentrations are magnetite, ilmenite, zircon and amphibole. Ilmenites present on all alluvial, but the largest concentration is situated at Hai Hau. Clay minerals are: hydromica, kaolinite, montmorilonite and chlorite, constitutes the main combinations: hydromica - kaolinite, hydromica - kaolinite - montmorilonite, hydromica - kaolinite - chlorite.